سه شنبه ٠٤ تير ١٣٩٨ فارسي|English|اردو
صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|پيوندها|نقشه سايت|تماس با ما
Title
NewsletterSignup
NewsletterSignup
نام :   
ایمیل :   
NewsletterSignup


  چاپ        ارسال به دوست

news

آمد وقت امانتی که آسمان‌ها و زمین‌ها از حمل آن عاجز آمدند- حمیدرضا محمدی*

سحرگاه دوشنبه بود که شهادت حضرت مولی‌الوحدین (علیه‌السلام)، هزاروچهارصدساله شد، یعنی کون و مکان، درست چهارده قرن است که جهانِ بی ‌علی را تجربه می‌کند. از همه جهانیانِ سوگوار از ۲۱ رمضان ۴۰ تا ۲۱ رمضان ۱۴۴۰، نظم‌سرایان و نثرنویسان ادب فارسی اما هر آنچه در چنته داشته‌اند رو کرده‌اند و در مدح و ثنای اول‌مظلومِ تاریخ گفته‌اند و نوشته‌اند. اگرچه به یقین، مرور همه آنها مقدور و میسور نیست اما، نگاهی به متونِ منثورِ قرونِ سوم تا پنجم هجری، که مترنم و متبرک به نام آن امامِ هُمام است، شاید در حال و هوای این روزها بد نباشد.

محمد بن جریر طبری در «جامع‌البیان فی تفسیرالقرآن» درباره حضرت امام‌المتقین نوشته است و البته مترجمان ماوراءالنهر، آن زمان یعنی قرن سوم که از سوی منصور بن نوح سامانی فرمان یافتند تا به فارسی ترجمه کنند، «مقتلِ امیرالمؤمنین علی» را چنین نوشتند: «پس هر سه به مزگت اندرآمدند و عبدالرحمن [بن ملجم مرادی] و شبیب از پسِ در بی ستادند و چون علی از در مزگتاندر آمد، تارک بود و ایشان، هرسه شمشیر بزدند و آنِ شبیب و آنِ وردان کارگر نیامد و عبدالرحمن بر سرِ علی آمد و به استخوانِ سر بگذشت و به مغز سر برسد و مردمان به گرفتن عبدالرحمن مشغول شدند و سپس وردان و شبیب هر دو بجستند و عبدالرحمن را بگرفتند و اندر بند کردند و تنی چند از پسِ وردان و شبیب برفتند و ایشان را برگرفتند و هم بر جای بکشتند».

در قرن چهارم، اما کسانی بودند که درباره حیدر کرّار نوشته‌اند. یکی از آنان، علی بن حسین مسعودی است که در «مُروج‌الذهب» نوشته است: «او در ایام خوش جامه نو نپوشید و ملک مالی نیندوخت مگر آنچه در ینبع داشت که آن را نیز صدقه و وقف کرده بود و آنچه مردم از خطبه‌های وی به‌یاد سپرده‌اند، چهارصد و هشتاد و چند خطبه است که بالبدیهه یاد می‌کرد و مردم آن را حفظ و ثبت از هم می‌گرفتند.»

و دیگر، ابوعلی بلعمی است که در «تاریخ بلعمی» خود، در داستان حمله ذونُواس، آخرین فرمانروای یمن پیش از اسلام به شهر نجران، می‌آورد که «مردمان از آن عجب داشتند» که «عمر ندانست و از علی بن ابیطالب رضی‌الله‌عنه پرسید.» ایشان ماجرا را روایت کرده بود و مؤلف در انتها ذکر کرده است: «علی بن ابیطالب را پیامبر صلی‌الله علیه و آله او را آگاه کرده بود».

در متون نثر قرن پنجم نیز می‌توان به آثاری برخورد که نامی و نشانی از حضرت اسدالله‌الغالب آمده است. یکی از آنان ابوعلیمسکویه رازی است که در «تجارب الامم» خود نوشته است: «علی گفت: بدانید اگر بپذیرم آن شود که من می‌دانم لیک اگر مرا واگذارید همچون یکی از شما باشم، بدانید و هرکس را بر این کار نهید من از همه‌تان از او شنواتر و فرمان‌بردارتر خواهم بود».

محمد بن منور نیز، در «اسرارالتوحید»، به نقل از جد خود، شیخ ابوسعید ابوالخیر، روایتی درباره حضرت سیّدالمسلمین می‌آورد: «ازجدم شیخ‌الاسلام ابوسعد روایت کردند که یک روز شیخ ما ابوسعد قدس‌الله روحه‌العزیز در مجلسی در میان سخن گفت: «العلماء ورثة الأنبیاء» ما به حکم این خبر سخنی بخواهیم گفت. در این ساعت کسی در مِیهنه می‌آید که خدا و رسول او را دوست دارد و او خدا و رسولش را دوست دارد و این سخن مصطفی صلی‌الله علیه و سلم گفته بود. در حق علی رضی‌الله‌عنه ما نیز به حکم میراث داری نبوت این سخن می‌گوئیم».

در «کشف‌المحجوبِ» ابوالحسن جُلّابی هُجویری غزنوی نیز آمده است: «عرفانِ علی، عرفانِ اتصال است. آن‌چنان‌که می‌فرماید: «لَمأَعْبُدُ رَبّاً لَمْ أرَهُ» و خدایی را نبیند پرستش نمی‌کند و خدا را به خدا می‌شناسد. چون امیرالمؤمنین علی رضی‌الله‌عنه را پرسیدند، از معرفت گفت: «عرفت الله بالله، و عرفت ما دون الله بنور الله» خداوند را عزوجل بدو شناختم و جز خداوند را به نور او شناختم».

عنصرالمعالی کیکاووس بن قابوس بن وُشمگیر در «قابوس‌نامه» البته، در نوشته خود به فرزندش، در «حدیثِ مُردن» او را به سخن «امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب کرم‌الله‌وجهه» ارجاع می‌دهد که «به لفظی موجز: «من الیوم الذی ولدت» من آن روز مُردم کهزادم».

«رساله قُشیریه» اما از کتب مادر در عرفان اسلامی است که شیخ ابوالقاسم قُشیری در آن می‌نگارد: «روزی امیرالمؤمنین علی مرتضی کرم‌الله‌وجهه بگریست، گفتند: چرا این گریستن. گفت: هفت روز است تا هیچ مهمان به خانه من نیامده است، ترسم که خدای عزوجل مرا خوار بکردست».

خواجه نظام‌الملک طوسی نیز در اثر سترگ خود که مشهور به «سیاست‎‌نامه» است، از حضرت سیدالأوصیاء می‌نویسد: «امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام را پرسیدند که از مردم کدام مرد مبارزتر است، گفت: آن‌که به وقت خشم، خود را نگاه تواند داشت و کاری نکند که چون خشم بیرون آید، پشیمان شود و سود ندارد و کمال خردِ مرد را آن چنان بود که خشم نگیرد، پس اگر گیرد باید که عقل او بر خشم چیره کند نه خشم او بر عقل…».

و پایان این مجموعه ارادات، گزارش روایت متواتر خارج‌کردن تیر از پای مبارک ابوتراب در نماز به قلم ابوالفضل رشیدالدین میبدیدر «کشف‌الاسرار و عُدّه‌الابرار» است: «و در آثار بیارند که علی علیه‌السلام در بعضی از آن حرب‌های وی، تیری به وی رسید؛ چنان‌که پیکان اندر استخوان وی بماند. جهد بسیار کردند؛ جدا نشد. گفتند: تا گوشت و پوست برندارند و استخوان نشکنند، این پیکان جدا نشود. بزرگان و فرزندان وی گفتند: اگر چنین است صبر باید کرد تا در نماز شود که ما وی را اندر ورد نماز چنان همی بینیم که گویی وی را از این جهان خبر نیست. صبر کردند تا از فرایض و سنن فارغ شد و به نوافل و فضائل نماز ابتدا کرد. مرد معالج آمد و گوشت برگرفت و استخوان وی بشکست و پیکان بیرون گرفت و علی اندر نماز بر حال خود بود. چون سلام نماز باز داد، گفت: «درد من آسان‌تر است.» گفتند: «چنین حالی بر تو رفت و تو را خبر نبود.» گفت: «اندر آن ساعت که من به مناجاتِ الله باشم، اگر جهان زیر و زبر شود، یا تیغ و سنان در من زنند، مرا از لذت مناجاتِ الله از دردِ تن خبر نبود».

تیتر برگرفته از کشف‌المحجوب، ابوالحسن جُلّابی هُجویری غزنوی


١٩:٤٩ - چهارشنبه ٨ خرداد ١٣٩٨    /    شماره : ٧٣٠٩٧٦    /    تعداد نمایش : ١٨


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
banners
پايگاه اطلاع رساني ولايت

پايگاه اطلاع رساني رياست جمهوري اسلامي ايران

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي

حجاج بیت اللہ کے نام ولی امر مسلمین حضرت آيت الله خامنه‌اي کا پيغام

پايگاه پژوهشي و اطلاع رساني موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(ره)

پايگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت الله العظمی سيدعلی خامنه ای «مدظله العالي»

بنياد سعدي

طرح تاپ

جامعة المصطفي العالميه

فرهنگستان زبان و ادب فارسي

كتابخانه ديجيتال يكپارچه

كتابخانه تخصصي تاريخ اسلام و ايران

بنياد انديشه اسلامي

انجمن فارسي آموزان خارجي - بنياد سعدي

فرهنگستان هنر

مركز ساماندهي ترجمه و نشر معارف اسلامي و علوم انساني

اردو ميں خبريں

IRIB

خبرگزاري جمهوري اسلامي

خبرگزاري بين المللي قرآن

خبرگزاري اهل البيت عليهم السلام

خبرگزاري قدس

سازمان ايرانگردي و جهانگردي

سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري

مرکز امور زنان و خانواده (رياست جمهوري)

ايرانيان خارج از کشور

مرکز اطلاعات و آمار زنان

دانشگاه بين المللي امام خميني(ره)

ده مرجع فارسی برای دانلود کتاب‌های الکترونیکی

UsersStats
Visitorsofpage: 506585
Visitorsofday : 230
Visitorsofpage : 857601
Onlinevisitors : 10
PageLoad : 2.1562

صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت